ผลประเมิน WJP Rule of Law Index 2026 ชี้ไทยได้เพียง 0.50 คะแนน ร่วงสู่อันดับ 80 ของโลก TIJ เตือนกติกาไม่ชัดเจนและการปราบคอร์รัปชันที่ถดถอย กำลังกระทบเสถียรภาพเศรษฐกิจและการดึงดูดเงินทุนต่างชาติ
เมื่อ “หลักนิติธรรม” ไม่ใช่แค่เรื่องของกฎหมาย แต่คือเสาหลักที่ชี้ชะตาความน่าเชื่อถือและอนาคตทางเศรษฐกิจของประเทศ ผลการจัดอันดับระดับโลกภาวะนิติธรรมล่าสุดกำลังส่งสัญญาณเตือนสำคัญถึงประเทศไทยที่กำลังร่วงลงอย่างน่ากังวล
ไทยร่วงอันดับ 80 ของโลก ติดท็อปบ๊วยภูมิภาค
รายงานดัชนีชี้วัดหลักนิติธรรมประจำปี 2026 (WJP Rule of Law Index® 2026) โดย The World Justice Project เผยว่า ประเทศไทยทำคะแนนรวมได้เพียง 0.50 จาก 1.00 ส่งผลให้อันดับร่วงลงมาอยู่ที่ อันดับ 80 จาก 143 ประเทศทั่วโลก (ลดลงจากอันดับ 77 ในปีก่อน)
ขณะที่ในระดับภูมิภาคเอเชียตะวันออกและแปซิฟิก ไทยร่วงไปอยู่อันดับ 10 จาก 15 ประเทศ และอยู่ในอันดับ 24 จาก 44 ประเทศในกลุ่มรายได้ปานกลางระดับสูง สะท้อนให้เห็นว่าไทยกำลังเผชิญอุปสรรคใหญ่ในเรื่องกลไกตรวจสอบอำนาจรัฐ การคุ้มครองสิทธิเสรีภาพ และการเข้าถึงความยุติธรรม
ผิวหน้าสงบ แต่ไส้ในดิ่ง! ส่อง 8 มิติชี้วัดนิติธรรมไทย
หากเจาะลึก 8 ปัจจัยชี้วัด พบว่าประเทศไทยมีเพียง “ด้านความสงบเรียบร้อยและความมั่นคง” เท่านั้นที่ผ่านเกณฑ์เฉลี่ยโลก (ไทยได้ 0.75 / ค่าเฉลี่ยโลก 0.72) ขณะที่อีก 7 มิติต่ำกว่ามาตรฐานโลกทั้งหมด:
- การปราศจากการคอร์รัปชัน: ไทย 0.44 (ค่าเฉลี่ยโลก 0.51) – ดิ่งลงจากปี 2025
- การบังคับใช้กฎหมาย: ไทย 0.44 (ค่าเฉลี่ยโลก 0.54) – ดิ่งลงจากปี 2025
- กระบวนการยุติธรรมทางอาญา: ไทย 0.42 (ค่าเฉลี่ยโลก 0.47)
- การจำกัดอำนาจรัฐอย่างเหมาะสม: ไทย 0.47 (ค่าเฉลี่ยโลก 0.53)
- รัฐบาลที่โปร่งใส: ไทย 0.48 (ค่าเฉลี่ยโลก 0.52)
- สิทธิขั้นพื้นฐาน: ไทย 0.49 (ค่าเฉลี่ยโลก 0.55)
- กระบวนการยุติธรรมทางแพ่ง: ไทย 0.50 (ค่าเฉลี่ยโลก 0.54)
ที่น่าตกใจคือ เมื่อมองภาพรวมย้อนหลัง 5 ปี (2021–2026) ปัญหาคอร์รัปชันในไทยหดตัวรุนแรงถึง -5.6% และประสิทธิภาพการบังคับใช้กฎหมายลดลง -4.0% แสดงให้เห็นถึงการถดถอยของกลไกตรวจสอบอย่างชัดเจน
TIJ เตือน! นิติธรรมอ่อนแอ สะเทือนเศรษฐกิจ-ดึงดูดการลงทุน
ดร.พิเศษ สอาดเย็น ผู้อำนวยการสถาบันเพื่อการยุติธรรมแห่งประเทศไทย (TIJ) ระบุว่า ผลประเมินนี้คือข้อมูลสำคัญในการเร่งปฏิรูปโครงสร้าง ยกระดับความโปร่งใส และสร้างความเป็นธรรมที่ประชาชนสัมผัสได้จริง
นอกจากนี้ รายงานยังชี้ชัดว่า หลักนิติธรรมมีความเชื่อมโยงโดยตรงกับความมั่งคั่งทางเศรษฐกิจ ประเทศที่มีรายได้ต่อหัวสูง อัตราเงินเฟ้อต่ำ และได้รับการจัดอันดับความน่าเชื่อถือ (Credit Rating) ระดับลงทุนได้ (AAA ถึง BBB) สถิติชี้ว่าล้วนเป็นประเทศที่มีคะแนนหลักนิติธรรมสูงทั้งสิ้น
กติกาที่ไม่ชัดเจนและการบังคับใช้กฎหมายที่ไม่เสมอภาค จะบั่นทอนความเชื่อมั่นของนักลงทุนต่างชาติ (FDI) การยกระดับหลักนิติธรรมจึงไม่ใช่แค่เรื่องกฎหมาย แต่คือการลงทุนในรากฐานเศรษฐกิจ เพื่อขับเคลื่อนไทยตามแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 และการก้าวเข้าสู่สมาชิก OECD ภายในปี 2571
อ่านข้อมูลดัชนีชี้วัดหลักนิติธรรมเพิ่มเติมได้ที่ https://worldjusticeproject.org/index/
อ้างอิงข้อมูลจาก
รายงานประเทศไทย https://worldjusticeproject.org/sites/default/files/documents/Thailand_4.pdf
รายงานภาพรวมโลก https://worldjusticeproject.org/sites/default/files/documents/Global%20Press%20Release_EN_0.pdf
